Hverjir falla undir

Til hverra nær samningur ASÍ og SA um vinnustaðaskírteini?

Samkvæmt lögum nr. 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum skulu samtök aðila vinnumarkaðarins semja um til hvaða atvinnugreina og starfa innan þeirra lögin taki hverju sinni. Samkomulag ASÍ og SA frá 15. júní 2010 og viðbótarsamkomulag sömu aðila frá 5. maí 2011 afmarka gildissvið laganna. Samkvæmt 2. gr. samkomulagsins með áorðnum breytingum er gildissviðið tvíþætt. Annars vegar eru atvinnugreinar tilgreindar, þ.e. byggingastarfsemi og mannvirkjagerð, rekstur gististaða, söluturnar og veitingarekstur, húsgagna- og innréttingaiðnaður, gleriðnaður og skylda starfsemi, kjötiðnaður, bakstur, bílgreinar, rafiðnaður, ýmsar málm- og véltæknigreinar, veitustarfsemi, fjarskipti og upplýsingastarfsemi og öryggisþjónustu, og er þar byggt á atvinnugreinaflokkun ÍSAT2008. Hins vegar takmarkast gildissviðið við atvinnurekendur og starfsmenn þeirra sem falla undir starfsgreinaflokkun skv. ÍSTARF95 sem hér segir: Bálka 7 og 8: Deildir 51, 91 og 93: Klasa 131: Starfaflokka 1222, 1223, 1225, 5169 og 5221.

Þá segir einnig í samkomulaginu að "Atvinnurekendur og starfsmenn þeirra sem ekki eru taldir upp í 1. mgr. en vegna vinnu sinnar sinna verkefnum í slíkum fyrirtækjum skulu bera vinnustaðaskírteini þegar þeir eru við þau störf."

Til einföldunar má segja að atvinnurekendur og starfsmenn í þeim atvinnugreinum sem falla undir samkomulagið og sem starfa við þá framleiðslu eða þjónustu sem um ræðir skuli bera vinnustaðaskírteini. Þar með taldir stjórnendur fyrirtækja með færri en 10 starfsmenn.  Skyldan nær hins vegar t.d. ekki til skrifstofufólks og stjórnenda stærri fyrirtækja.

Dæmi: Byggingarfyrirtæki fellur undir gildissviðið en ekki er þar með sagt að allir starfsmenn þess falli undir samkomulagið því starfið þarf jafnframt að falla undir starfaflokkun ÍSTARF95.

Dæmi: Rafvirkjar falla undir samkomulagið en einungis ef þeir starfa innan þeirra atvinnugreina sem samkomulagið nær til.

Hér á eftir eru taldar upp þær atvinnugreinar sem nú þegar falla undir lögin og samkomulagið. Eins og fram kemur í samkomulaginu munu fleiri atvinnugreinar bætast við þegar það hefur að fullu tekið gildi og settur hefur verið staðall um vinnustaðaskírteini.

 Atvinnugreinaflokkun

Lögin og samkomulagið ná til eftirtalinna deilda, flokka og atvinnugreinar skv. ÍSAT2008:

10                                                                          Matvælaframleiðsla

                10.1                                                        Kjötiðnaður

                10.6                                                        Framleiðsla á kornvöru, mjölva og mjölvavöru

                10.7                                                        Framleiðsla á bakarís- og mjölkenndum vörum       

23                                                                           Framleiðsla á vörum úr málmlausum steinefnum    

25                                                                           Framleiðsla á málmvörum, að undanskildum vélum og búnaði

29                                                                           Framleiðsla á vélknúnum ökutækjum og tengivögnum

31                                                                           Framleiðsla á húsgögnum og innréttingum

35                                                                          Rafmagns-, gas- og hitaveitur

41                                                                          Bygging húsnæðis; þróun byggingarverkefna

42                                                                          Mannvirkjagerð

43                                                                          Sérhæfð byggingarstarfsemi

45                                                                           Sala, viðgerðir og viðhald á vélknúnum ökutækjum og tengivögnum

47                                                                          Smásöluverslun, að undanskildum vélknúnum ökutækjum

                                               47.11.2                   Söluturnar

55                                                                          Rekstur gististaða

56                                                                          Veitingasala og -þjónusta

61                                                                          Fjarskipti

62                                                                          Þjónustustarfsemi á sviði upplýsingatækni 

77                                                                          Leigustarfsemi, þó ekki fasteignaleiga

               77.1                                                        Leiga á vélknúnum ökutækjum

                                77.11                      77.11.0   Leiga á bifreiðum og léttum vélknúnum ökutækjum

                                77.12                      77.12.0   Leiga á vörubifreiðum

80                                                                          Öryggis- og rannsóknarstarfsemi

               80.1         80.10       80.10.0                    Einkarekin öryggisþjónusta

                80.2         80.20       80.20.0                   Starfsemi við öryggiskerfaþjónustu

                80.3         80.30       80.30.0                   Rannsóknarstarfsemi

Allir atvinurekendur sem skráðir eru í fyrirtækjaskrá RSK undir þessum deildum ÍSAT2008 falla undir samkomulag ASÍ og SA og þar með lögin. Á það jafnt við um lögaðila sem sjálfstætt starfandi einstaklinga, sbr. 4. mgr. 1. gr. laga nr. 42/2010.

Atvinnugreinaflokkunin er nánar skilgreind í fylgiskjali 1 með samkomulagi ASÍ og SA en er einnig að finna á heimasíðu Hagstofunnar: http://www.hagstofa.is/Pages/1830.

 Starfaflokkun

Innan ofangreindra atvinnugreina er fjöldi ólíkra starfa en samkomulagið nær ekki til þeirra allra. Samkomulagið nær t.d. til verkafólks og iðnaðarmanna hjá byggingafyrirtækjum en ekki til ýmissa sérfræðinga og skrifstofufólks. Framkvæmdastjórar lítilla fyrirtækja falla undir samkomulagið en ekki meðalstórra og stærri fyrirtækja. Gildissviðið ræðst af því hvort viðkomandi starfsmenn falli undir eftirtalda bálka, deildir, klasa og starfaflokka skv. ÍSTARF95 (2. útg.):

Bálkur:

7: Störf iðnaðarmanna og sérhæfðs iðnverkafólks

8: Störf véla- og vélgæslufólks

Deild:

51: Þjónustu- og umönnunarstörf

91: Störf verkafólks við sölu- og þjónustustörf

93: Störf verkafólks í iðnaði, fiskvinnslu og samgöngum

Klasi:

131: Framkvæmdastjórar og forstöðumenn lítilla fyrirtækja og stofnana

Starfaflokkur:

1222: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í iðnaði

1223: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í byggingariðnaði og mannvirkjagerð

1225: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í hótel- og veitingahúsarekstri

5169: Önnur gæslu-, eftirlits- og björgunarstörf ót.a.s.

5221: Afgreiðslu- og sölustörf í dagvöruverslunum, bakaríum, bensínstöðvum, lagerum, sjoppum, myndbandaleigum og lík störf

Nálgast má upplýsingar um starfaflokkun ÍSTARF95 á heimasíðu Hagstofunnar: https://www.hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=9160