Til hverra nær samningur ASÍ og SA um vinnustaðaskírteini?
Samkvæmt lögum nr. 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum skulu samtök aðila vinnumarkaðarins semja um til hvaða atvinnugreina og starfa innan þeirra lögin taki hverju sinni. Samkomulag ASÍ og SA frá 15. júní 2010 og viðbótarsamkomulag sömu aðila frá 5. maí 2011 afmarka gildissvið laganna. Samkvæmt 2. gr. samkomulagsins með áorðnum breytingum er gildissviðið tvíþætt. Annars vegar eru atvinnugreinar tilgreindar, þ.e. byggingastarfsemi og mannvirkjagerð, rekstur gististaða, söluturnar og veitingarekstur, húsgagna- og innréttingaiðnaður, gleriðnaður og skylda starfsemi, kjötiðnaður, bakstur, bílgreinar, rafiðnaður, ýmsar málm- og véltæknigreinar, veitustarfsemi, fjarskipti og upplýsingastarfsemi og öryggisþjónustu, og er þar byggt á atvinnugreinaflokkun ÍSAT2008. Hins vegar takmarkast gildissviðið við atvinnurekendur og starfsmenn þeirra sem falla undir starfsgreinaflokkun skv. ÍSTARF95 sem hér segir: Bálka 7 og 8: Deildir 51, 91 og 93: Klasa 131: Starfaflokka 1222, 1223, 1225, 5169 og 5221.
Þá segir einnig í samkomulaginu að "Atvinnurekendur og starfsmenn þeirra sem ekki eru taldir upp í 1. mgr. en vegna vinnu sinnar sinna verkefnum í slíkum fyrirtækjum skulu bera vinnustaðaskírteini þegar þeir eru við þau störf."
Til einföldunar má segja að atvinnurekendur og starfsmenn í þeim atvinnugreinum sem falla undir samkomulagið og sem starfa við þá framleiðslu eða þjónustu sem um ræðir skuli bera vinnustaðaskírteini. Þar með taldir stjórnendur fyrirtækja með færri en 10 starfsmenn. Skyldan nær hins vegar t.d. ekki til skrifstofufólks og stjórnenda stærri fyrirtækja.
Dæmi: Byggingarfyrirtæki fellur undir gildissviðið en ekki er þar með sagt að allir starfsmenn þess falli undir samkomulagið því starfið þarf jafnframt að falla undir starfaflokkun ÍSTARF95.
Dæmi: Rafvirkjar falla undir samkomulagið en einungis ef þeir starfa innan þeirra atvinnugreina sem samkomulagið nær til.
Hér á eftir eru taldar upp þær atvinnugreinar sem nú þegar falla undir lögin og samkomulagið. Eins og fram kemur í samkomulaginu munu fleiri atvinnugreinar bætast við þegar það hefur að fullu tekið gildi og settur hefur verið staðall um vinnustaðaskírteini.
Atvinnugreinaflokkun
Lögin og samkomulagið ná til eftirtalinna deilda, flokka og atvinnugreinar skv. ÍSAT2008:
10 Matvælaframleiðsla
10.1 Kjötiðnaður
10.6 Framleiðsla á kornvöru, mjölva og mjölvavöru
10.7 Framleiðsla á bakarís- og mjölkenndum vörum
23 Framleiðsla á vörum úr málmlausum steinefnum
25 Framleiðsla á málmvörum, að undanskildum vélum og búnaði
29 Framleiðsla á vélknúnum ökutækjum og tengivögnum
31 Framleiðsla á húsgögnum og innréttingum
35 Rafmagns-, gas- og hitaveitur
41 Bygging húsnæðis; þróun byggingarverkefna
42 Mannvirkjagerð
43 Sérhæfð byggingarstarfsemi
45 Sala, viðgerðir og viðhald á vélknúnum ökutækjum og tengivögnum
47 Smásöluverslun, að undanskildum vélknúnum ökutækjum
47.11.2 Söluturnar
55 Rekstur gististaða
56 Veitingasala og -þjónusta
61 Fjarskipti
62 Þjónustustarfsemi á sviði upplýsingatækni
77 Leigustarfsemi, þó ekki fasteignaleiga
77.1 Leiga á vélknúnum ökutækjum
77.11 77.11.0 Leiga á bifreiðum og léttum vélknúnum ökutækjum
77.12 77.12.0 Leiga á vörubifreiðum
80 Öryggis- og rannsóknarstarfsemi
80.1 80.10 80.10.0 Einkarekin öryggisþjónusta
80.2 80.20 80.20.0 Starfsemi við öryggiskerfaþjónustu
80.3 80.30 80.30.0 Rannsóknarstarfsemi
Allir atvinurekendur sem skráðir eru í fyrirtækjaskrá RSK undir þessum deildum ÍSAT2008 falla undir samkomulag ASÍ og SA og þar með lögin. Á það jafnt við um lögaðila sem sjálfstætt starfandi einstaklinga, sbr. 4. mgr. 1. gr. laga nr. 42/2010.
Atvinnugreinaflokkunin er nánar skilgreind í fylgiskjali 1 með samkomulagi ASÍ og SA en er einnig að finna á heimasíðu Hagstofunnar: http://www.hagstofa.is/Pages/1830.
Starfaflokkun
Innan ofangreindra atvinnugreina er fjöldi ólíkra starfa en samkomulagið nær ekki til þeirra allra. Samkomulagið nær t.d. til verkafólks og iðnaðarmanna hjá byggingafyrirtækjum en ekki til ýmissa sérfræðinga og skrifstofufólks. Framkvæmdastjórar lítilla fyrirtækja falla undir samkomulagið en ekki meðalstórra og stærri fyrirtækja. Gildissviðið ræðst af því hvort viðkomandi starfsmenn falli undir eftirtalda bálka, deildir, klasa og starfaflokka skv. ÍSTARF95 (2. útg.):
Bálkur:
7: Störf iðnaðarmanna og sérhæfðs iðnverkafólks
8: Störf véla- og vélgæslufólks
Deild:
51: Þjónustu- og umönnunarstörf
91: Störf verkafólks við sölu- og þjónustustörf
93: Störf verkafólks í iðnaði, fiskvinnslu og samgöngum
Klasi:
131: Framkvæmdastjórar og forstöðumenn lítilla fyrirtækja og stofnana
Starfaflokkur:
1222: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í iðnaði
1223: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í byggingariðnaði og mannvirkjagerð
1225: Yfirmenn framleiðslu- og rekstrardeilda í hótel- og veitingahúsarekstri
5169: Önnur gæslu-, eftirlits- og björgunarstörf ót.a.s.
5221: Afgreiðslu- og sölustörf í dagvöruverslunum, bakaríum, bensínstöðvum, lagerum, sjoppum, myndbandaleigum og lík störf
Nálgast má upplýsingar um starfaflokkun ÍSTARF95 á heimasíðu Hagstofunnar: https://www.hagstofa.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=9160


